Vlada republike SrbijeVlada Republike Srbije

Jezici

Rečnik termina

Aktivno stanovništvo je stanovništvo koje je ekonomski aktivno bilo da je zaposleno ili da se na tržištu rada javlja u potrazi za zaposlenjem. Predstavlja ponudu radne snage.

Apsolutna uskraćenost predstavlja odsustvo šansi ili nemogućnost pojedinaca, domaćinstava, društvenih grupa da pristupe određenim resursima, insititucijama ili se uključe u osnovne procese svoga društva.

Apsolutno siromaštvo predstavlja nivo prihoda ili potrošnje porodica i pojedinaca ispod definisanog minimuma životnih potreba, kao što su hrana, odeća, obuća, stanovanje, grejanje i sl. Osnovne životne potrebe čine tačno navedene količine i strukturu potrošnje za ove potrebe.

Dimenzije isključenosti predstavljaju specifične oblike isključivanja, odnosno područja iz kojih pojedinci i grupe bivaju isključeni, poput distribucije prihoda, finansijskih tržišta, tržišta rada, roba i usluga, sistema obrazovanja, zdravstvene, socijalne zaštite, oblasti društvenih mreža, lokalne ili šire društvene zajednice, kulture i sl.

Diskriminacija je nejednak tretman pojedinaca ili društvenih grupa isključivo na osnovu njihove pripadnosti određenoj kategoriji definisanoj na osnovu bilo kog socio-demografskog obeležja (rase, pola, starosti, političke orijentacije, vere, etničke pripadnosti i sl.).

Društvene nejednakosti predstavljaju nejednakosti u društvenim položajima pojedinaca, domaćinstava i grupa koje proističu iz nejednakih nivoa prihoda i drugih ekonomskih resursa, društvene moći i društvenog ugleda.

Ekonomska isključenost predstavlja isključenost sa tržišta rada, kada dobija oblik nezaposlenosti, odnosno neaktivnosti, ili isključenost iz raspodele ekonomskih resursa, kada dobija oblik siromaštva.

Ekonomske nejednakosti predstavljaju nejednakosti u prihodima, ili drugim ekonomskim resursima između pojedinaca, domaćinstava ili grupa u okviru jedne populacije.

Ekstremno siromaštvo jeste siromaštvo koje predstavlja ugroženost osnovnog biološkog opstanka. Prema metodologiji Svetske banke u primeni se definiše kao iznos prihoda ispod 1.25 USD (PPP) na dnevnom nivou.

ESRP (Employment and Social Reform Programme) je naslednik dosadašnjih JIM (Joint inclusion memorandum) i JAP (Joint Assessment of the Employment Policy Priorities) i predstavlja zajednički dokument nacionalne Vlade i Evropske Komisije i služi definisanju zajedničkih i konkretnih politika i ciljeva na putu Srbije ka punopravnom članstvu u EU.

Evropa 2020 je socio-ekonomska razvojna strategija Evropske unije. Sastoji se od 5 glavnih ciljeva koji treba da budu ostvareni uz pomoć 7 političkih inicijativa.

Indikator, odnosno pokazatelj jeste pokazatelj obeležja određene pojave koji treba da na precizan, jednoznačan i pouzdan način pokaže svojstvo pojave u datom aspektu.

Koncept uskraćenosti, odnosno deprivacije, potiče iz psihologije i temelji se na konceptu potreba. Uskraćenost primarno predstavlja objektivno stanje u kome postoji izvesna smetnja u pristupu društvenim resursima i procesima koja dovodi do zadovoljavanja mnogostrukih potreba, uspostavljanja prihvatljivih uslova života i aktivnog učešća u životu zajednice.

Laken (Leaken) indikatori su instrument za standardizovano merenje društvene uključenosti na nivou EU. Osnovni skup zajedničkih Laken indikatora otvoren je za preispitivanje i usavršavanje, a podaci o društvenoj uključenosti prikupljaju se SILC anketom (Statistsics on Income and Living Conditions) standardizovanom za sve članice EU.

Lisabonska strategija je prethodnica Evropa 2020 strategije. Važila je od 2000. do 2010. godine. Nije ispunila glavni cilj da od Evropske unije stvori “najkompetitivniji i najdinamičniji ekonomski prostor na svetu baziran na znanju”.

Materijalna deprivacija predstavlja nemogućnost pojedinaca ili domaćinstava da zadovolje potrebe i priušte dobra koja se u njihovom društvu smatraju tipičnim.

Medijana prihoda je prihod koji se nalazi tačno na sredini distribucije svih prihoda u društvu, pri čemu polovina društva zarađuje više od tog iznosa, a druga polovina manje.

Memorandum o socijalnoj uključenosti (MSU) (Joint Inclusion Memorandum – JIM) je dokument u kome svaka zemlja opisuje kontekst siromaštva i društvene isključenosti, kao i prioritete u rešavanju ovih pitanja. Memorandum o socijalnoj uključenosti jedan je od zahteva koji se moraju ispuniti u procesu pristupanja EU.

Nacionalno specifični indikatori su instrument kojim se ispituje uskraćenost društvenih grupa u specifičnim nacionalnim uslovima.

Otvoreni metod koordinacije OMK (Open Method of coordination – OMC) utemeljen unutar EU, glavni je mehanizam za postizanje povećanja efikasnosti koji kombinuje zajedničke ciljeve socijalnih politika zemalja članica, nacionalne akcione planove i zajedničke indikatore koji omogućavaju merenje napretka, sa ciljem promovisanja efikasnije strateške politike društvene uključenosti zemalja članica (Council of the European Union, 2004). Ovo je dobrovoljan proces političke saradnje i podrazumeva uzajamni proces planiranja, praćenja, poređenja i prilagođavanja nacionalnih politika zajedničkim ciljevima članica EU.

Paritet kupovne moći je princip prema kome je stopa nominalne depresijacije jednaka razlici između domaće i strane inflacije; strožija (i manje verovatna) varijanta apsolutnog PPP vodi potpunom izjednačenju cena u svim zemljama kada se izrazi u zajedničkoj valuti.

Politička isključenost je isključenost iz procesa izbora predstavnika političkog odlučivanja u zajednici, isključenost iz političkog odlučivanja i nemogućnost da se na bilo koji način (neposredno preko participacije u telima odlučivanja, ili posredno preko izbora, organizacija za pritisak) utiče na političke odluke.

Potrošačka jedinica predstavlja potrošnju člana domaćinstva, sa uračunatim razlikama u nivou potrošnje odraslih i dece i pripisanom zajedničkom potrošnjom domaćinstva.

Predrasude su neosnovana verovanja i stavovi na osnovu kojih se pojedinci ili grupe vrednuju pozitivno ili negativno, najčešće utemeljeni na stereotipima.

Pregovori sa EU: da bi postala punopravna članica Evropske unije, svaka država kandidat mora da uspešno prođe proces pregovora o pridruživanju. Tokom tog procesa se definišu institucionalni, pravni, vremenski i svi ostali okviri za prenošenje zakonodavstva Evropske unije u nacionalni pravni sistem.

Poglavlja acquis communautaire-a – celo zakonodavstvo Evropske unije (na francuskom, pa kao fiksni pojam korišćen i u svim ostalim jezicima: acquis communautaire), koje se razvija već blizu 6 decenija, je podeljeno na 35 poglavlja.

Ranjive grupe su grupe koje su isključene iz pojedinih ili višestrukih aspekata društvenog života, žive u uslovima siromaštva ili su izložene rizicima da budu isključene i da dospeju u stanje siromaštva.

Relativna uskraćenost predstavlja smanjene šanse pojedinaca, domaćinstava, društvenih grupa (u odnosu na druge u istom društvu) da se uključe u kvalitetne usluge, resurse i razvojne procese svoga društva.

Relativno siromaštvo predstavlja minimum prihvatljivog standarda života u jednom društvu. Ne izražava se preko apsolutnog novčanog iznosa (za razliku od apsolutnog siromaštva), već kao procenat medijane prihoda ili medijane potrošnje.

SEE 2020: Kao odgovor na ekonomsko-socijalnu razvojnu strategiju Evropske unije, Evropa 2020, članice RCC-a su napravile regionalnu strategiju, koja uzima u obzir regionalne specifičnosti. SEE 2020 ne zamenjuje učešće u inicijativama iz Evropa 2020, već treba da se posmatra komplementarno.

Socijalna isključenost jeste stanje u kojem se nalaze pojedinci, odnosno grupe istisnute iz ekonomskog, političkog, kulturnog ili društvenog sistema čime bivaju sprečeni da svojim punim kapacitetima učestvuju u društvenim odnosima i tokovima zbog svog siromaštva ili nedostatka osnovnih znanja i mogućnosti za doživotno učenje, ili kao rezultat diskriminacije. Ovakve pojave pojedinca ili grupe stanovništva udaljavaju od mogućnosti za zaposlenje, ostvarivanje prihoda i mogućnosti obrazovanja, kao i od uključivanja i učešća u društvenim mrežama i aktivnostima u zajednici. Isključeni pojedinci, odnosno grupe imaju nedovoljan i neadekvatan pristup institucijama, organima vlasti i procesima donošenja odluka.

Socijalna kohezija podrazumeva sposobnost jednog društva da osigura dobrobit svim svojim članovima, da svede na minimum nejednakosti i izbegne podele. Nijedno društvo nije u potpunosti kohezivno; to je pre ideal kojem svako društvo treba da teži održavanjem, poboljšavanjem i prilagođavanjem promenama koje se dešavaju u ekonomskoj, socijalnoj i političkoj sferi. Njen cilj jeste uravnotežen razvoj EU, smanjenje strukturnih razlika između regiona i promovisanje jednakih mogućnosti za svakog pojedinca. U praktičnom smislu, ovo se postiže različitim finansijskim intervencijama, u najvećoj meri kroz strukturne fondove i Kohezioni fond.

Socijalni rizici su faktori koji povećavaju šanse pojedinaca i porodica da dopadnu u stanje siromaštva ili budu socijalno isključeni (poput zastarelih kvalifikacija, bolesti, invaliditeta, nezaposlenosti i sl.).

Socijalno uključivanje je proces koji omogućava da oni koji su u riziku od siromaštva i socijalne isključenosti dobiju mogućnost i sredstva koja su potrebna za puno učešće u ekonomskom, društvenom i kulturnom životu i postizanju životnog standarda i blagostanja koji se smatraju normalnim u društvu u kojem žive. Socijalno uključivanje osigurava veće učešće građana u donošenju odluka što utiče na njihove živote i ostvarenje osnovnih prava.

Stopa aktivnosti je proporcija aktivnog stanovništva (zaposlenog i nezaposlenog) u odnosu na stanovništvo radnog uzrasta.

Stopa neaktivnosti je proporcija neaktivnog stanovništva u odnosu na stanovništvo radnog uzrasta.

Strukturno siromaštvo je uglavnom dugoročno siromaštvo izazvano strukturnim faktorima kao što su ekonomski rast, struktura ekonomije, dostupna radna mesta, adekvatnost i dostupnost obrazovanja i sl.

Subjektivno siromaštvo predstavlja osećaj uskraćenosti koji ljudi imaju poredeći sebe sa drugima i poredeći svoje prihode s onim što smatraju minimumom za prihvatljiv nivo života.

Životni standard predstavlja stepen zadovoljenosti određenih potreba ili životne uslove kao što su dohodak, stanovanje, odevanje, ishrana i slično, dok način na koji se potrebe zadovoljavaju predstavlja životni stil.

Aktuelnosti

Blog

Earlier
kristina_drini_001
Piše: Kristina Drini Zovem se Kristina Drini. Drini, ne Drina, ne Drinić, već Drini. I ne, ne znam poreklo svog prezimena, [...]
Pet, apr 21, 2017
Source: Inkluzija blog
Foto: Egal
Foto: Egal Dođeš na ovaj svet i niko te ništa ne pita, ništa ne biraš, samo počneš da postojiš. (Najčešće) imaš [...]
Čet, apr 20, 2017
Source: Inkluzija blog
Nagrada za najbolji projekat u Srbiji koji se bavi integracijom Roma
Nagrada za najbolji projekat u Srbiji koji se bavi integracijom Roma U Briselu, 28.3.2017. GRUBB je proglašen za najbolji projekat u [...]
Uto, apr 18, 2017
Source: Inkluzija blog
Škola puna ljubavi
Piše: Snežana Đorđević Inkluzija. Različitost. Teškoće. Nesnalaženje. Život… U naletu inkluzivnog obrazovanja u našoj zemlji, predala sam se toj energiji da me ponese. Kao učiteljica sa [...]
Čet, apr 13, 2017
Source: Inkluzija blog
deca
Dete odrasta i uči gledajući svet oko sebe, imitirajući druge, poredeći sebe sa drugima. Roditelj je prvi uzor, vršnjaci drugi. [...]
Sre, apr 12, 2017
Source: Inkluzija blog

Aktuelna dokumenta

Mapiranje usluga socijalne zaštite u nadležnosti lokalnih samouprava u Republici Srbiji u 2015. godini – Izveštaj
decembar, 2016 arrow right pdf [4 MB] arrow right docx [2 MB]
Sekundarne analize podataka dobijenih kroz istraživanje Anketa o prihodima i uslovima života (SILC) – Osvrt Tima za socijalno uključivanje i smanjenje siromaštva
septembar, 2016 arrow right pdf [8 MB]
Sekundarne analize podataka dobijenih kroz istraživanje Anketa o prihodima i uslovima života (SILC)
septembar, 2016 arrow right pdf [16 MB]
Brošura o Timu za socijalno uključivanje i smanjenje siromaštva Vlade Republike Srbije
avgust, 2016 arrow right pdf [2 MB]
Analiza primene afirmativnih mera u oblasti obrazovanja Roma i Romkinja i preporuke za unapređenje mera
jul, 2016 arrow right pdf [680 KB] arrow right docx [899 KB]
Program reformi politike zapošljavanja i socijalne politike (Employment and Social Reform Programme – ESRP)
jun, 2016 arrow right zip [321 KB] arrow right pdf [3 MB]